15 vragen over het presidentschap van Trump

0
66

Foto AP

1. Wie hielpen Trump aan de overwinning?

Naast het Amerika van Barack Obama (divers, stedelijk, hoogopgeleid) bestaat het oude Amerika ook nog: vergeten, vergrijsd, angstig over de toekomst, boos op Washington. Dát Amerika zorgde voor de grootste politieke sensatie in de naoorlogse Amerikaanse geschiedenis. Trump spleet de Democratische coalitie van minderheden en arbeidersklasse in tweeën, door die laatste groep naar zich toe te trekken. Ook onder latino’s en vooral de ‘evangelicals’ deed hij het beter dan verwacht.

2. Wat voor man is de nieuwe president?

Zakenman Trump verenigt twee eigenschappen in zich die veel bij Amerikanen voorkomen: het sociaal darwinisme, waarin alleen de sterkste overleeft, en bestaansrecht heeft. En het ‘willen is kunnen’-evangelie, dat christelijke wortels heeft, maar ook onder seculiere Amerikanen leeft.

3. Wat gaat president Trump doen?

Over zijn plannen heeft Donald Trump nooit weinig twijfel laten bestaan. Het eerste wat hij straks als president zal doen? Obamacare afschaffen.

4. Hoe hebben de Senaatsverkiezingen uitgepakt?

Ook in het Huis van Afgevaardigden en in de Senaat is er nu een conservatieve meerderheid. Trump kan voor lange tijd invloed hebben op de politiek: met het Huis en de Senaat mee kan Trump een negende doorslaggevende rechter benoemen in het Supreme Court.

5. Hoe wordt gereageerd in het Trump-kamp?

De woede die zijn campagne kenmerkte, liet Donald Trump in zijn overwinningstoespraak woensdagochtend achterwege, in het bijzijn van honderden supporters. Ook vlakbij de grens met Mexico vieren Trump-aanhangers de overwinning van hun kandidaat. Ik ben “géén xenofobe gek”, zegt oud-marinier Darby. “Dit is een anti-corruptiestem.”

6. Wat betekent Trumps overwinning voor de anti-establishmentpartijen in de EU?

De overwinning van Trump is een opsteker voor de anti-establishmentbewegingen in Europa, die toch al aan de winnende hand zijn. De Brexit in Engeland kan een nieuwe betekenis krijgen. De ruimte om te spelen met de uitkomst van het referendum is voor premier Theresa May op slag een stuk kleiner geworden. In de VS regeert immers een president die ook niets moet hebben van ongebreidelde vrijheid voor handel en arbeid. Ook Geert Wilders – en in zijn voetspoor Thierry Baudet en andere anti-EU’ers – kunnen de zege als een opkontje ervaren.

7. Wat betekent dit voor vrouwen?

Aanhangers van Hillary Clinton togen dinsdag vol goede moed naar Manhattan. Voor het eerst zou een vrouw tot president worden gekozen. Ze kwamen bedrogen uit, maar zijn niet boos of op zoek naar een zondebok. Ze zijn vooral geschokt door de omvang van zijn aanhang, vertelt een supporter. “Iedereen dacht dat Trump een grap was, nu blijkt dus dat de helft van ons land zo denkt als hij.”

8. Wat betekent dit voor Afro-Amerikanen?

In de bekende zwarte wijk Harlem op Manhattan heerst ongeloof en verbijstering. “Trump heeft de afgelopen maanden op alles afgegeven, mensen bedreigd en geïntimideerd, voornamelijk de latino’s en andere immigranten. Maar Trump is er ook niet voor de Afro-Amerikanen, hij is er alleen voor de witte Amerikanen. Waar staan wij zwarte Amerikanen in dit verhaal, vraag ik me af. Het is heel beangstigend.”

9. Wat zijn de financiële gevolgen van Trumps overwinning?

Donald Trumps verkiezingszege luidt een tijdperk van grote onzekerheid in, woensdagmorgen weerspiegeld op de financiële markten. In Azië gingen de aandelenkoersen fors onderuit toen zijn winst langzaam duidelijk werd, met een verlies van meer dan vijf procent voor de Japanse Nikkei-index.

10. Waarom zaten bijna alle peilingen ernaast?

De nederlaag van Hillary Clinton betekent ook een nederlaag voor bijna alle opiniepeilers in de Verenigde Staten. Verreweg de meesten voorspelden de afgelopen dagen dat Clinton makkelijk zou winnen, ze discussieerden alleen nog over hoe zeker dat was. Twee verklaringen.

11. Wat zijn de geopolitieke gevolgen?

De verkiezing van Trump betekent niet alleen voor de Verenigde Staten maar voor de hele wereld nu vooral één ding: onzekerheid. De Amerikaanse president heeft de wereld niet erg grondig voorbereid op zijn buitenlands beleid en de wereld heeft zich niet grondig voorbereid op Donald Trump. In een extreem scenario trekt Trump de VS terug van het wereldtoneel, duwt hij de liberale na-oorlogse wereldorde omver en krijgen de assertieve tegenstrevers – denk: Rusland, China, Iran, Syrië – meer ruimte om hun eigen koers te varen.

12. Hoe reageert Rusland?

In het Russische parlement klonk dinsdagochtend applaus, nadat de uitslag van de Amerikaanse presidentsverkiezingen bekend werd gemaakt. De Russische politiek had niet veel hoop op een overwinning van Trump. Toen het in de vroege dinsdagochtend duidelijk werd dat Trump de overwinning niet meer kon ontgaan, reageerden Russische politici verheugd, maar ook nog voorzichtig. „Ik wil heel graag geloven dat met een nieuwe Amerikaanse president een meer constructieve dialoog tussen Rusland en de VS mogelijk is”, zei Doema-voorzitter Vjatsjeslav Volodin.

13. Wat betekent dit voor Duitsland?

De Duitse bondskanselier Merkel heeft Donald Trump woensdag niet alleen gefeliciteerd, maar hem er ook meteen aan herinnerd dat de nauwe band met Amerika is gebaseerd op bepaalde waarden. Als machtigste leider in Europa bood ze Trump “nauwe samenwerking” aan – maar ze verbond daar meteen de voorwaarde aan dat de nieuwe president die waarden respecteert.

14. En voor Nederland?

In de Nederlandse politiek wordt in het algemeen met weinig enthousiasme gereageerd op de verkiezingswinst van Donald Trump. In de reacties overheerst echter van links tot rechts de realiteitszin: Amerika is een belangrijke bondgenoot en handelspartner waarmee samengewerkt moet worden. Dit zijn de belangrijkste reacties op een rij.

15. Wat zijn de gevolgen voor het klimaatakkoord van Parijs?

Trump of Clinton, dat is een verschil van 3,4 gigaton kooldioxide. Donald Trump gelooft niet dat klimaatverandering een serieus probleem is. Dat kan gevolgen hebben voor de onderhandelingen over reductie van broeikasgassen en de strijd tegen de opwarming van de aarde.